Sự tích Thần Phả đình làng An Nhân, Chương Mỹ, Hà Nội
- Thứ hai - 23/11/2020 08:21
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Kết quả nghiên cứu và hội thảo đã xác định: bà Dương Phương Lan, người được thờ tại đình làng An Nhân, huyện Chương Mỹ, Hà Nội không phải là vợ và Hoàng hậu của Đức Vương Ngô Quyền.
Đình làng An nhân thờ 4 vị thành hoàng:
1- Dương Phương Lan
2- Đỗ Lang vương
3- Mai Gia Minh
4- Hồ Thông
Chúng tôi xin trích đăng bản dịch của Trần Đăng Thao về vị thành hoàng thứ nhất Dương Phương Lan.
Bà Dương Phương Lan này từ trước nhận lầm là vợ Đức Vương Ngô Quyền, ngay trong Phả họ Ngô Việt Nam trước 2019, vì chưa có thông tin và nghiên cứu chuẩn xác nên cũng theo thế. Hội đồng Họ Ngô Việt Nam đã về đây khảo sát, xin được tư liệu được lưu giữ ở đình về nghiên cứu và xác định lại bà Dương Phương Lan này không phải là vợ Đức Vương Ngô Quyền, càng không phải là Hoàng hậu của Ngài.
Dưới đây là nội dung thần tích về bà:
Bà Dương Phương Lan, vợ ông Ngô Quyền là người thôn An Nhân, tổng Văn La, huyện Chương Đức, tỉnh Hà Đông, là người con gái có tài võ nghệ, có sắc đẹp nghiêng thành. Dương Phương Lan là con gái ông Dương Công Đính, nhà giàu có nhưng hiếm muộn. Vợ chồng bàn nhau làm phúc, mang của cải sửa chữa đình chùa, giúp đỡ người nghèo khó. Vào một vụ xuân hội chùa Hương Tích kỳ tháng 2, ông bà đến chùa cầu tự. Đêm tứ 3 ngủ trong chùa, bà An vợ ông Dương Công Đính mơ thấy có một người con gái, sắc đẹp như tiên, đứng bên cạnh bà, nói: Ta vâng lệnh ngọc hoàng thượng đế giáng trần, đầu thai vào ngươi. Bà giật mình tỉnh dậy, kể lại với chồng, đến ngày hôm sau vợ chồng liền làm lễ tạ trời phật xong ra về. Bà An thụ thai từ đó. Đến gời Tý ngày mồng sáu tháng ba, bà sinh ra một người con gái có nhan sắc tuyệt trần, mắt phượng mày ngài, mặt hoa da phấn. Nàng Lan lúc còn nhỏ đã ham mê luyện tập cung kiếm và chăm chỉ học hành. Tới tuổi thanh niên, Dương Phương Lan quả nhiên là người văn võ toàn tài, có chí tiến thủ. Gia đình bà Lan dựng một quán bán hàng nước ở đầu làng, Phương Lan thường theo mẹ ra ngoài chăm chiêu (giúp đỡ) mẹ bán hàng một cách chăm chỉ.
Một hôm Ngô Quyền hành quân qua, thấy Phương Lan có sắc đẹp, nên ngỏ ý kết duyên chồng vợ. Được bố mẹ và Phương Lan bằng lòng và sau đó lễ cưới được tổ chức ngay tại quê nhà, rồi vợ chồng Ngô Quyền tạm biệt quê hương, gia đình, ra đi đánh giặc. Phương Lan tỏ ra là một tướng xuất sắc, thông thái. Bà đã cùng với Ngô Quyền đánh giặc Nam Hán trên sông Bạch Đằng, lập được nhiều chiến công oanh liệt, trong đó có 2 trận lớn nhất.làm cho quân giặc vô cùng sợ hãi. Rồi sau bà lại mang quân đánh giặc Nguyễn Phường, không may bị trúng tên của giặc tàn ác, bà vẫn chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và đã hy sinh tại trận rất anh dũng, hết lòng vì đại nghĩa. Bà hy sinh vào ngày mồng 10 tháng 10, được nhà vua đem thi thể về thôn An Nhân mai táng và xây lăng mộ cho bà dẹp đẽ. Sau nhà vua truyền chiếu chỉ cho làng An Nhân lập đền thờ bà. Lúc còn sống, bà đã được Ngô Quyền phong làm Hoàng hậu, về sau được vua Cảnh Hưng [1740-1786] săc phong Ý Đức Hưng Thái Đại Vương.
Khảo cứu:
Hai chi tiết chính mà các nhà nghiên cứu do HĐHNVN mời tham dự điền dã, hội thảo và khảo cứu đi đến kết luận bà Dương Phương Lan này không phải là vợ Ngô Quyền:
Một là: Bà Dương Phương Lan này là con gái người họ Dương có tên Dương Công Đính chứ không phải con gái Dương Đình Nghệ.
Hai là: Bà Dương Phương Lan này chết vào ngày 10 tháng 10 thì không thể nói là chết trận trong cuộc chiến sinh tử năm 938 trên sông Bạch Đằng, vì theo chính sử cho đến nay cuộc chiến đó diễn ra vào cuối tháng 12 năm 938.
(Xin được nói thêm rằng, bản thần tích này do người làng An Nhân có học hành và làm quan biên soạn, nguồn tư liệu chủ yếu dựa vào sách Thiên Nam ngữ lục là tập chuyện thơ lục bát bằng chữ Nôm khuyết danh được biên soan vào vào cuối thế kỷ 18).
Ngô Vui