Đền thờ Thái úy - Việt Quốc công Lý Thường Kiệt (Ngô Tuấn)

 
Trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt nam đã làm nên biết bao kỳ tích anh hùng, nhưng Chiến thắng Như Nguyệt năm 1077 chống quân xâm lược nhà Tống do Thái úy Lý thường Kiệt (Ngô Tuấn) lãnh đạo vẫn được lịch sử tôn vinh  như một trong những kỳ tích huy hoàng bậc nhất trong sự nghiệp kháng chiến chống ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập của đất nước. Những giá trị  ấy đã được nhân dân ta luôn gìn giữ, phát huy làm cho lịch sử dân tộc ngày càng thêm rạng rỡ, trở thành truyền thống quý báu trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.
Với tầm quan trọng và ý nghĩa lịch sử, văn hóa đó và thể theo nguyện vọng của nhân dân, Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh đã xác định và phê duyệt phân khu Khu du lịch, lịch sử - văn hóa chiến tuyến Như Nguyệt với tổng diện tích 253,4 ha, hình thành 5 phân khu; trong đó phân khu 1 là đền chính có diện tích 8,7 ha, là 1 trong 6 công trình trọng điểm của tỉnh Bắc Ninh. Tại Lễ kỷ niệm 940 năm chiến thắng Như Nguyệt tổ chức ngày 07/02/2017, tỉnh Bắc Ninh, huyện Yên Phong đã khởi công dự án đầu tư xây dựng khu đền thờ Lý Thường Kiệt tại xã Tam Giang.
Sau 1 năm tổ chức triển khai tích cực, được sự chỉ đạo giúp đỡ Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các Ban, ngành trung ương, địa phương, sự đóng góp của nhân dân và nhiều doanh nghiệp, đến ngày 01/4/2018, Lãnh đạo chính quyền huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đã long trọng tổ chức Lễ khánh thành  Đền thờ và Tượng đài Thái úy, Việt Quốc công Lý Thường Kiệt.
Đền thờ Thái úy Lý Thường Kiệt nằm phía nam, giáp đê dòng sông Cầu lịch sử, được xây dựng trên diện tích 800 m2,  kiểu chữ công, 7 gian tiền, 5 gian hậu, khối lượng 900 m3 gỗ lim, trị giá hơn 41 tỉ đồng do công ty cổ phần đầu tư nhà và thương mại Hưng Ngân và Ngân hàng SHB công đức.
Tượng đài Thái úy Lý Thường Kiệt cao 09 m, chất liệu đồng ngyên chất, trọng lượng 16 tấn, trị giá công trình 16 tỉ đồng do công ty An Viên, Hà Nội công đức.
 
Một số hạng mục khác cũng đã được hoàn thành với tiền công đức của các doanh nghiệp như: Hạng mục nội thất (6 tỷ đồng – Công ty 216, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội), Lư hương (600 triệu đồng – Công ty cổ phần đầu tư và xuất nhập khẩu Long Hưng, quận Cầu Giấy, Hà Nội), 04 trụ cổng bằng đá (500 triệu đồng – Công ty xây dựng Đức Việt, xã Tam Giang, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh). Ngoài ra rất nhiều cá nhân, tổ chức cũng đã công đức tiền mặt và hiện vật, cây xanh... để giúp cho việc hoàn thiện công trình.
Tuy nhiên, theo dự án đã được phê duyệt thì còn nhiều hạng mục như cổng Tam quan, nhà tả vu, hữu vu, cầu kiều, nhà bia, nhà quản lý, đồi sau, , hồ điều hòa bán nguyệt, sân, tường bao quanh khuôn viên trị giá khoảng 150 tỉ đồng đang được tiếp tục đầu tư bằng nguồn xã hội hóa.
Đền thờ và tượng đài Thái úy, Việt Quốc công Lý thường Kiệt (Ngô Tuấn) là công trình trọng điểm trong quần thể Khu di tích lịch sử - văn hóa chiến tuyến Như Nguyệt. Cách Đền Thái úy Lý Thường Kiệt  khoảng 1km về phía bắc, nơi con sông Cà Lồ đổ vào sông Cầu (ngã 3 sông – Tam Giang) có Đền Xà, thờ Đức Thánh Tam Giang – Khước địch Đại Vương Thượng đẳng Thần, nơi đã được sử sách ghi nhận là nơi Lý thường Kiệt đã tuyên đọc Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước Việt Nam trong trận chiến oanh liệt thắng quân nhà Tống năm 1077: 
“Nam Quốc sơn hà - Nam Đế cư
Tiệt nhiên định phận tại Thiên thư
Như hà nghịch lỗ - lai xâm phạm
Nhữ đảng hành khan – thủ bại hư”./.

Ngô Tiến Quý